DI HÒA VIÊN – THẾ GIỚI RIÊNG TƯ CỦA TỪ HI THÁI HẬU

DI HÒA VIÊN – VIÊN NGỌC CỦA BẮC KINH VÀ DẤU ẤN QUYỀN LỰC CỦA TỪ HI THÁI HẬU

Nếu Tử Cấm Thành là trái tim của Bắc Kinh, thì Di Hòa Viên chính là linh hồn của thành phố

Khi nhắc đến Bắc Kinh, phần lớn du khách sẽ nghĩ ngay đến Vạn Lý Trường Thành hay Tử Cấm Thành. Tuy nhiên, với nhiều người yêu lịch sử và kiến trúc Trung Hoa, Di Hòa Viên mới chính là điểm đến khiến họ ấn tượng sâu sắc nhất.

Không quá đồ sộ như Tử Cấm Thành.

Không quá hùng vĩ như Vạn Lý Trường Thành.

Nhưng Di Hòa Viên lại sở hữu vẻ đẹp khiến người ta có cảm giác như đang bước vào một bức tranh thủy mặc sống động.

Đó cũng chính là lý do nơi đây được mệnh danh là “khu vườn hoàng gia đẹp nhất Trung Quốc”.

A. Di Hòa Viên là gì?

Di Hòa Viên (颐和园) có nghĩa là: “Khu vườn nuôi dưỡng sự hài hòa và trường thọ.”

Nằm ở phía Tây Bắc Bắc Kinh, cách trung tâm thành phố khoảng 15 km, đây là khu nghỉ dưỡng mùa hè nổi tiếng của các hoàng đế triều Thanh.

Toàn bộ quần thể rộng gần 300 ha.

Trong đó:

– Hồ Côn Minh chiếm khoảng 3/4 diện tích.

– Phần còn lại là cung điện, đình đài, hành lang và núi nhân tạo.

Năm 1998, UNESCO công nhận Di Hòa Viên là Di sản Văn hóa Thế giới.

 

Vì sao Di Hòa Viên được xây dựng?

Lịch sử của Di Hòa Viên bắt đầu từ thế kỷ XVIII dưới thời:

Càn Long Đế

Năm 1750, để chúc mừng sinh nhật lần thứ 60 của mẹ mình, Hoàng đế Càn Long cho xây dựng một khu vườn hoàng gia quy mô lớn mang tên Thanh Y Viên.

Ông cho đào hồ, đắp núi, xây dựng hàng trăm công trình kiến trúc với mong muốn tái hiện vẻ đẹp của các danh thắng nổi tiếng khắp Trung Quốc.

Có thể nói, Di Hòa Viên chính là “tuyệt tác tổng hợp” của nghệ thuật kiến trúc sân vườn Trung Hoa.

 

Từ Hi Thái Hậu và Di Hòa Viên

Nhắc đến Di Hòa Viên là nhắc đến Từ Hi Thái Hậu.

Sau khi công trình bị tàn phá trong chiến tranh với liên quân Anh – Pháp năm 1860, Từ Hi đã cho trùng tu lại gần như toàn bộ khu vườn.

Từ đó, Di Hòa Viên trở thành nơi nghỉ dưỡng yêu thích nhất của bà.

Mỗi năm, Từ Hi thường dành nhiều tháng tại đây để:

– Nghỉ ngơi tránh nóng.

– Tiếp đón sứ thần.

– Xử lý công việc triều chính.

– Thưởng trà và xem kinh kịch.

Nhiều quyết định quan trọng của triều Thanh cuối thế kỷ XIX đã được đưa ra ngay bên bờ hồ Côn Minh.

Vì vậy, Di Hòa Viên không chỉ là một khu vườn.

Nó từng là trung tâm quyền lực thứ hai của cả đế quốc Thanh.

 

B. Điều gì khiến Di Hòa Viên trở nên đặc biệt?

1. Hồ Côn Minh – Trái tim của Di Hòa Viên

Điều đầu tiên khiến du khách choáng ngợp khi đặt chân đến Di Hòa Viên chính là Hồ Côn Minh.

Ít ai biết rằng hồ nước rộng lớn này không hoàn toàn là sản phẩm của tự nhiên.

Dưới thời Càn Long, hồ được mở rộng và cải tạo nhằm mô phỏng Tây Hồ nổi tiếng ở Hàng Châu. Chính vì vậy, khi đứng bên bờ hồ, du khách sẽ cảm nhận được vẻ đẹp rất đặc trưng của các bức tranh thủy mặc Trung Hoa.

Điều thú vị là hồ chiếm tới khoảng 75% diện tích toàn bộ Di Hòa Viên. Điều này phản ánh triết lý kiến trúc cổ Trung Quốc:

“Non nước hòa quyện mới tạo nên cảnh giới hoàn mỹ.”

Vào mùa thu, mặt hồ phẳng lặng phản chiếu Vạn Thọ Sơn tạo nên khung cảnh được nhiều nhiếp ảnh gia đánh giá là đẹp nhất Bắc Kinh.

 

2. Vạn Thọ Sơn – Ngọn núi mang ý nghĩa trường thọ

Đối diện Hồ Côn Minh là Vạn Thọ Sơn.

Ngọn núi cao khoảng 60 mét này thực chất là núi nhân tạo được hình thành từ lượng đất đào lên khi mở rộng hồ.

Trong văn hóa Trung Hoa, núi tượng trưng cho sự vững bền, còn nước tượng trưng cho tài lộc.

Sự kết hợp giữa Vạn Thọ Sơn và Hồ Côn Minh đã tạo nên bố cục phong thủy hoàn hảo mà các hoàng đế triều Thanh vô cùng coi trọng.

Tên gọi “Vạn Thọ” cũng mang ý nghĩa cầu chúc sức khỏe và trường thọ cho Hoàng Thái Hậu của vua Càn Long.

Ngày nay, đứng từ đỉnh núi, du khách có thể ngắm toàn cảnh Di Hòa Viên cùng một phần thành phố Bắc Kinh phía xa.

 

3. Trường Lang – Hành lang dài nhất thế giới

Đây là công trình khiến hầu hết du khách phải kinh ngạc.

Trường Lang dài hơn 728 mét với gần 300 gian nối tiếp nhau dọc theo bờ hồ.

Năm 1992, công trình này được ghi nhận trong Sách Kỷ lục Guinness là hành lang có mái che dài nhất thế giới.

Điều đặc biệt không nằm ở chiều dài.

Mà nằm ở hơn 14.000 bức tranh được vẽ thủ công trên các thanh xà và mái hiên.

Những bức tranh này tái hiện:

– Tam Quốc Diễn Nghĩa.

– Tây Du Ký.

– Thủy Hử.

– Hồng Lâu Mộng.

– Các truyền thuyết dân gian Trung Quốc.

Có thể nói, đi hết Trường Lang giống như đọc một cuốn bách khoa toàn thư bằng hình ảnh về văn hóa Trung Hoa.

 

4. Tháp Phật Hương – Biểu tượng của Di Hòa Viên

Đây là công trình nổi bật nhất trên Vạn Thọ Sơn.

Tòa tháp cao khoảng 41 mét được xây dựng theo kiến trúc Phật giáo truyền thống.

Từ xa, du khách có thể nhìn thấy công trình này nổi bật giữa cây xanh và hồ nước.

Ngày xưa, nơi đây được sử dụng để:

– Cầu quốc thái dân an.

– Cầu mưa thuận gió hòa.

– Tổ chức các nghi lễ quan trọng của hoàng gia.

Hiện nay, đây là một trong những điểm ngắm cảnh đẹp nhất toàn khu.

 

5. Thuyền Đá của Từ Hi Thái Hậu

Nếu có một công trình gắn liền với tên tuổi Từ Hi Thái Hậu nhất, đó chính là Thuyền Đá.

Con thuyền dài khoảng 36 mét được xây hoàn toàn bằng đá cẩm thạch trắng bên bờ Hồ Côn Minh.

Điều đặc biệt là nó không thể di chuyển.

Theo quan niệm phong thủy thời Thanh:

“Nước có thể chở thuyền nhưng cũng có thể lật thuyền.”

Việc xây một con thuyền bằng đá mang hàm ý cầu mong triều đại trường tồn và không bị sóng gió làm lung lay.

Ngày nay, đây là địa điểm chụp ảnh nổi tiếng nhất Di Hòa Viên.

 

6. Cây cầu Thập Thất Khổng

Bắc qua mặt hồ là cây cầu đá dài hơn 150 mét với 17 nhịp vòm.

Hai bên lan can được trang trí bởi hơn 500 tượng sư tử đá.

Điều thú vị là không có hai con sư tử nào hoàn toàn giống nhau.

Mỗi tượng đều mang những biểu cảm và tư thế riêng biệt.

Vào lúc hoàng hôn, ánh nắng chiếu xuyên qua các nhịp cầu tạo nên một khung cảnh được xem là đẹp nhất trong toàn bộ Di Hòa Viên.

 

7. Kiệt tác phong thủy lớn nhất Bắc Kinh

Di Hòa Viên không phải được xây dựng ngẫu nhiên.

Từng ngọn núi, hồ nước, cây cầu hay cung điện đều được bố trí theo nguyên tắc phong thủy nghiêm ngặt.

Người xưa tin rằng nơi đây hội tụ:

– Sơn khí từ Vạn Thọ Sơn.

– Thủy khí từ Hồ Côn Minh.

– Sinh khí từ các khu vườn và rừng cây.

Chính vì vậy, Di Hòa Viên không chỉ là khu nghỉ dưỡng của hoàng gia mà còn là nơi được xem như vùng đất mang lại may mắn và thịnh vượng cho triều Thanh.

 

C. Lý do Di Hòa Viên được mệnh danh là “Viên ngọc quý của Bắc Kinh”.

Giữa một Bắc Kinh hiện đại với những tòa nhà cao tầng, những đại lộ rộng lớn và nhịp sống hối hả, Di Hòa Viên hiện lên như một thế giới hoàn toàn khác – nơi thời gian dường như đã dừng lại hơn hai thế kỷ trước.

Danh xưng “Viên ngọc quý của Bắc Kinh” không đơn thuần xuất phát từ vẻ đẹp của cảnh quan nơi đây.

Giá trị thực sự của Di Hòa Viên nằm ở chỗ đây là nơi hội tụ gần như trọn vẹn những tinh hoa của văn minh Trung Hoa.

Nơi đây có sự hài hòa giữa núi và nước thông qua Vạn Thọ Sơn và Hồ Côn Minh – một bố cục được xem là đỉnh cao của nghệ thuật phong thủy phương Đông.

Nơi đây lưu giữ những công trình kiến trúc độc đáo như Trường Lang dài nhất thế giới, Tháp Phật Hương uy nghiêm, Thập Thất Khổng Kiều duyên dáng hay Thuyền Đá nổi tiếng gắn liền với Từ Hi Thái Hậu.

Nơi đây còn là một bảo tàng lịch sử sống động, phản ánh những thăng trầm của triều đại nhà Thanh, thời kỳ cuối cùng của chế độ phong kiến Trung Quốc.

Nhưng có lẽ điều khiến Di Hòa Viên trở nên đặc biệt hơn cả chính là câu chuyện về con người.

Mỗi cung điện, mỗi khu vườn, mỗi cây cầu nơi đây đều gắn liền với cuộc đời của Từ Hi Thái Hậu – người phụ nữ quyền lực nhất Trung Quốc cuối thế kỷ XIX. Những quyết sách làm thay đổi vận mệnh đất nước, những buổi thiết triều, những ngày nghỉ dưỡng của hoàng gia đều từng diễn ra bên bờ Hồ Côn Minh yên ả.

Khác với Tử Cấm Thành đại diện cho quyền lực và sự uy nghiêm của đế chế, Di Hòa Viên lại cho du khách cảm nhận được đời sống thực sự của các hoàng đế và hoàng hậu nhà Thanh. Chính điều đó khiến nơi đây trở nên gần gũi, sống động và giàu cảm xúc hơn.

Sau hơn 250 năm tồn tại, Di Hòa Viên không chỉ là một khu vườn hoàng gia hay một điểm tham quan nổi tiếng. Đây là nơi lưu giữ nghệ thuật, lịch sử, văn hóa, kiến trúc và ký ức của cả một triều đại.

Có lẽ vì vậy mà người Bắc Kinh vẫn tự hào gọi Di Hòa Viên là “viên ngọc quý” của thành phố – một viên ngọc không chỉ đẹp bởi cảnh sắc, mà còn bởi những câu chuyện lịch sử vẫn còn được kể lại qua từng mái ngói, từng hành lang và từng gợn sóng trên mặt Hồ Côn Minh.